De meest populaire rechtsvorm voor Nederlandse ondernemers in Duitsland is de GmbH (Gesellschaft mit beschränkter Haftung). Deze rechtsvorm is op veel punten vergelijkbaar met de Nederlandse bv. De reden waarom de GmbH zo populair is, is dat de aandeelhouders en de bestuurder(s) in principe niet aansprakelijk zijn voor handelingen die namens de GmbH worden verricht. Overweegt u in Duitsland een GmbH op te richten en/of wordt u tot bestuurder (Geschäftsführer) benoemd? Dan leest u hier waar u zoal rekening mee moet houden.
Fiscale aandachtspunten
De fiscale behandeling van een bestuurders van een GmbH hangt sterk af van zijn of haar positie, de manier waarop de beloning is vormgegeven en eventuele grensoverschrijdende werkzaamheden. Vooral bij een aandeelhouder-bestuurder (Gesellschaftergeschäftsführer) is een duidelijke scheiding tussen zakelijke en privébelangen essentieel om fiscale risico’s te vermijden.
- Beloning van een bestuurder
De beloning van een bestuurder geldt in principe als aftrekbare bedrijfskosten voor de GmbH en verlaagt daarmee de belastbare winst van de vennootschap.
Aan de zijde van de bestuurder is de beloning onderworpen aan loonbelasting en inkomstenbelasting, in beginsel in het land waar de GmbH haar zetel heeft. In grensoverschrijdende concernstructuren is het vaak verstandig om een deel van de beloning rechtstreeks door de Duitse GmbH te laten uitbetalen, om fiscale risico’s te beperken. Als de volledige vergoeding uitsluitend via management- of servicevennootschappen in het buitenland wordt betaald, kan de Duitse Belastingdienst (Finanzverwaltung) besluiten om een forfaitair deel van de beloning achteraf in Duitsland aan loonbelasting te onderwerpen, indien zij van mening is dat een deel van de werkzaamheden feitelijk voor de Duitse GmbH wordt verricht.
Daarnaast kan het – met name bij werkzaamheden in meerdere landen zoals Duitsland en Nederland – fiscaal voordelig zijn om de beloning te splitsen (zogeheten loonsplitting). Hierbij wordt het inkomen toegerekend aan de landen waarin de arbeid daadwerkelijk wordt verricht. Dit kan leiden tot een lagere totale belastingdruk én kan het risico op dubbele belasting verminderen. De verdeling moet dan wel goed worden onderbouwd en in overeenstemming zijn met het Duits-Nederlandse belastingverdrag (DBA).
Bij aandeelhouders-bestuurders controleert de Duitse fiscus bovendien of de vergoeding zakelijk (’at arm’s length’) is vastgesteld. Alleen in die gevallen kan sprake zijn van een verkapte winstuitkering (verdeckte Gewinnausschüttung, vGA) – bijvoorbeeld als de beloning buitensporig hoog is of niet op een duidelijke contractuele basis berust. In dat geval mag de GmbH de kosten niet aftrekken en moet de aandeelhouder-bestuurder het bedrag aanvullend als kapitaalinkomen aangeven.
- Auto van de zaak en grensoverschrijdend gebruik
Wanneer een bestuurder een bedrijfswagen ook privé gebruikt, vormt dit een belastbaar voordeel. De waardering vindt plaats volgens de 1%-regeling of op basis van een rittenadministratie (Fahrtenbuch). Bij grensoverschrijdende werkzaamheden – bijvoorbeeld als de bestuurder in meerdere landen woont of werkt – moet worden vastgesteld welk land het heffingsrecht heeft. Dit kan gevolgen hebben voor zowel de vennootschapsbelasting van de GmbH als de inkomstenbelasting van de bestuurder.
- Verrekening van management- en holdingdiensten
Binnen internationale concernstructuren is de doorbelasting van management- en holdingdiensten een gevoelig onderwerp. Diensten tussen verbonden vennootschappen moeten zakelijk worden geprijsd (transfer pricing) en correct worden gedocumenteerd. Als dit niet gebeurt, kunnen navorderingen en correcties volgen, vooral als de vergoedingen niet transparant of niet marktconform zijn vastgesteld.
- Documentatie- en bewijsverplichtingen
Voor fiscale erkenning van betalingen aan bestuurders zijn duidelijke overeenkomsten, traceerbare betalingsstromen en – bij grensoverschrijdende activiteiten – urenregistraties of werkverslagen noodzakelijk. Deze documenten zijn niet alleen belangrijk voor transparantie, maar ook om het verwijt van een verkapte winstuitkering of een niet-zakelijke transactie te voorkomen.
- Sociale zekerheidsaspecten bij werkzaamheden in het buitenland
Als de bestuurder in het buitenland werkzaam is, spelen er ook vragen op het gebied van sociale zekerheid. Afhankelijk van woonplaats en werkland kunnen verschillende stelsels van toepassing zijn. Binnen de EU geldt doorgaans het werklandbeginsel, tenzij sprake is van een detachering met een geldige A1-verklaring. Sociale zekerheid en belastingheffing zijn nauw met elkaar verbonden; onduidelijkheden kunnen snel leiden tot naheffingen of dubbele bijdragen.
- Fiscale optimalisatie met oog voor grenzen
Er bestaan zeker mogelijkheden voor fiscale optimalisatie – bijvoorbeeld via heldere contractstructuren, internationale beloningsmodellen of holdingstructuren. Toch is voorzichtigheid geboden: zodra dergelijke maatregelen de grens van agressieve belastingplanning overschrijden, kunnen fiscale of zelfs strafrechtelijke gevolgen ontstaan. Vooral bij aandeelhouders-bestuurders beoordeelt de fiscus kritisch of er sprake is van een verkapte winstuitkering of persoonlijke voordelen ten koste van de GmbH.
Heeft u hier vragen over?
Heeft u vragen over de juridische en fiscale aandachtspunten die gelden voor bestuurders? Of over bestuurdersaansprakelijkheid in Duitsland? De specialisten van Heisterborg International adviseren u graag, in uw eigen taal.
Informeer gerust wat we voor u kunnen betekenen.
Jan Hartmann
Heisterborg International
Pliniusstraße 8 & 10
D-48488 Emsbüren
Tel. +49 (0) 5903 / 968900 (belastingadviseurs)
Tel. +49 (0) 5903 / 9689060 (advocaten)
info@heisterborg-international.de